Evoluties in druggebruik bij studenten in het hoger onderwijs - VivaGezond

Evoluties in druggebruik bij studenten in het hoger onderwijs

This post is also available in: Frans

De studententijd is vaak een woelige periode voor jongeren: ze zijn in volle adolescentie, ze verhuizen van thuis naar een ‘kot’, ze moeten leren op eigen benen te staan, ze worden geconfronteerd met een andere manier van lesgeven, studeren en examens afleggen, ze ondervinden de stress van het moeten presteren… Het is niet echt verwonderlijk dat in deze periode aan middelengebruik wordt gedaan. Het meest voor de hand liggend is het drinken van bier tijdens dopen, op cantussen, fuiven, bij vrienden op kot of binnen allerlei activiteiten georganiseerd door studentenverenigingen. De gratis vaten – happy hours en dergelijke – zijn dan niet uit de lucht gegrepen.

Dit ‘middelengebruik’ wordt doorgaans als ‘normaal’ beschouwd en behorend tot het studentenleven (“men is maar één keer jong”). Men reageert al anders als het gaat om het gebruik van stimulerende medicatie zoals de ‘leerpil’ tijdens de examens. En helemaal anders is het als middelen zoals cannabis, cocaïne, XTC of amfetamine worden gebruikt.

Uit het onderzoek bij Antwerpse studenten blijkt dat het gebruik van cocaïne, XTC en amfetamine tijdens de laatste 12 maanden tussen de 2,4% en 3,8% lag in de periode 2005-2013 (met enquêtes in 2005, 2009 en 2013) (1). Is dit veel of niet? In percentages lijkt het laag, in absolute cijfers gaat het toch om verschillende honderden studenten. Is het gebruik van deze middelen voor het individu erger dan het zwelgen van bier? Een antwoord hierop is moeilijk te geven, aangezien dit afhankelijk is van een heleboel contextuele en persoonlijke karakteristieken. Niet voor niets is de theorie van Zinberg met de 3 M-en zo succesvol. Of iemand in de problemen komt met zijn middelengebruik is niet enkel afhankelijk van het middel zelf, maar ook van de persoon die het gebruikt en het milieu waarbinnen men gebruikt.

In België werd vooral de laatste 10 jaar systematischer onderzoek gedaan naar middelengebruik bij studenten. Dit in tegenstelling tot de Verenigde Staten, waar er hieromtrent een veel langere traditie bestaat. Sinds 2005 wordt echter om de vier jaar in een samenwerking tussen de Vlaamse universiteiten en het Vlaams expertisecentrum voor alcohol en drugs een grootschalige enquête rond middelengebruik georganiseerd bij Vlaamse studenten. In 2017 zal deze enquête opnieuw plaatsvinden.

Wat leren ons de gegevens over de Antwerpse studenten tussen 2005 en 2013? Er waren geen verschuivingen in het bier- en wijngebruik. Gemiddeld 77,4% en 81,5% van de studenten vermeldden dat ze in het afgelopen jaar respectievelijk bier of wijn hadden gedronken.

En wat met de illegale drugs? Er werden geen veranderingen waargenomen in het gebruik van cocaïne, amfetamine of XTC. Cannabis was in de drie meetmomenten de meest gebruikte illegale drug, maar het cannabisgebruik daalde significant over de periode 2005-2013, van 24,5% naar 19,2%.

Blijven nog over: het tabaksgebruik en het gebruik van geneesmiddelen. Voor het tabaksgebruik werd een grillig verloop vastgesteld, met een daling van 37,2% naar 31,0% tussen 2005 en 2009, gevolgd door een stijging naar 40,4% in 2013.

Het gebruik van geneesmiddelen blijft een moeilijk gegeven. Geneesmiddelen dienen immers in de eerste plaats om een medisch probleem op te lossen of onder controle te houden. Het is pas als er sprake is van oneigenlijk gebruik van geneesmiddelen, dat het onderzoek hiernaar in het kader van ‘middelengebruik’ interessant wordt. Doordat er niet werd gevraagd of het gebruik van deze geneesmiddelen op voorschrift was, kan hierover verder weinig worden geconcludeerd. In de enquête van 2017 zal hieraan wel de nodige aandacht worden gegeven.

Uit de gegevens over alcohol en illegale drugs wordt duidelijk dat er geen sprake is van een stijging van het gebruik van deze producten. Integendeel, voor de illegale drug cannabis werd er een duidelijke daling vastgesteld tussen 2005 en 2013. De belangrijkste ‘drug’, het legale alcohol, behoudt daarentegen zonder problemen zijn koppositie. Uit de meest recente enquête (2013) bleek bovendien dat de helft van de studenten in de risicozone zat wat problematisch alcoholgebruik betreft. We beschouwen het alcoholgebruik bij studenten dus toch maar liever niet te snel als ‘normaal’.

 

Referentie
Van Wel JH, Rosiers JF, Van Hal G. Changes in drug use among Belgian higher education students: A comparison between 2005, 2009 and 2013. Subst Use Misuse 2016;51(9):1232-8.

Share on Facebook0Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn0Pin on Pinterest0Email this to someone

Articles similaires