Schizofrenie: onwelvoeglijk en gedesorganiseerd - VivaGezond

Schizofrenie: onwelvoeglijk en gedesorganiseerd

This post is also available in: Frans

Het woord schizofrenie komt van het Griekse ‘schizo’ (wat betekent ‘ik klief’) en ‘fren’ (wat betekent ‘geest’). Aan de hand van deze etymologie wordt het snel duidelijk dat mensen met schizofrenie onwelvoeglijke, gedesorganiseerde, hallucinatoire ideeën of gedragingen vertonen.

Bipolaire depressie en schizofrenie worden soms over dezelfde kam geschoren (zelfs in dit eigenste nummer), omdat dezelfde genen een rol blijken te spelen – genen die te maken hebben met de neurotransmitter dopamine. Ze verschillen echter duidelijk qua expressie

De belangrijkste symptomen van schizofrenie zijn wanen en hallucinaties. Patiënten met schizofrenie zijn dan ook losgekoppeld van de werkelijkheid en herinneren zich hun delirante uitlatingen niet meer als ze dankzij geneesmiddelen opnieuw vat op de werkelijkheid krijgen.

Dat aspect mag niet worden verward met manische episoden bij bipolaire stoornissen. Tijdens dergelijke episoden kunnen bipolaire patiënten ook het contact met de werkelijkheid verliezen. Bij schizofrenie zijn de gedachten en woorden gedesorganiseerd, maar bij een bipolaire stoornis zijn ze gestructureerd (ook al worden vaak waanideeën geuit). Na de manische fase beseffen bipolaire patiënten waarover het gaat, en zitten ze vaak in de put, waardoor ze nog depressiever worden (de andere kant van de bipolaire stoornis). Omgekeerd evolueren schizofrene patiënten naar sociale isolatie en apathie (geen energie, onvermogen om te reageren, gebrek aan wilskracht).

Patiënten met schizofrenie leven vaak buiten de werkelijkheid

Schizofrenie is een chronische psychiatrische aandoening, waarvan de diagnose wordt gesteld op grond van een aantal klinische symptomen:

– positieve of ‘productieve’ symptomen zoals hallucinaties en wanen, en negatieve symptomen (apathie, geen energie, moeilijk beslissingen kunnen nemen) of desorganisatie. Hallucinaties zijn percepties sine materia, die echter als dusdanig worden beleefd. Het kan gaan om auditieve, olfactieve, gustatieve en kinesthetische hallucinaties (kinesthetische hallucinaties betreffen het zintuig dat ons informatie geeft over de positie, de houding, het evenwicht en de beweging van het lichaam). Waanideeën zijn redeneringen die gebaseerd zijn op verkeerde, totaal onlogische overtuigingen, die geenszins kunnen worden geconfronteerd met de werkelijkheid.

onsamenhangende gedachten, die zich uiten in wazige, onbegrijpelijke, onlogische, incoherente woorden, zonder volgorde in de ideeën en met gebruik van vreemde termen. Zeer vaak is er een discordantie tussen enerzijds de mimiek en de gesticulaties en anderzijds de inhoud van wat de patiënt zegt. Met andere woorden, de patiënten kunnen zonder enige reden lachen of er angstig uitzien en praten over onbelangrijke dingen en een bizarre of atypische indruk geven. Die symptomen kunnen geïsoleerd of in combinatie voorkomen, maar moeten gedurende minstens zes maanden bestaan alvorens er een diagnose van schizofrenie mag worden gesteld.

sociale afwijkingen of niet goed functioneren in het beroep met impulscontrolestoornissen en risico op agressief gedrag, vooral ten aanzien van voorwerpen. De relaties met anderen lijden eronder en het onderhoud van het lichaam wordt doorgaans teruggebracht tot een minimum. Affectieve afvlakking is de regel.

Oorzaak niet bekend

Schizofrenie treedt typisch op bij het begin van de volwassenheid, meestal tussen de leeftijd van 20 en 35 jaar. De schizofrenie kan ineens opkomen, maar uit zich vaker na een zekere periode van bizar gedrag en progressieve desinsertie van het sociale weefsel. Groepsactiviteiten bijvoorbeeld worden passief beleefd en vervolgens geweigerd. De communicatie met anderen vermindert. Er is een tendens tot loskoppeling en verlies van belangstelling, vaak met interesse voor esoterisme, het magische en pseudofilosofie. Soms vertoont de patiënt een sterke emotionele gevoeligheid, waardoor het leven met anderen instabiel en moeilijk wordt. Schizofrene adolescenten zonderen zich af in muziek en internetactiviteiten, maar doorgaans binnen de limieten van variabiliteit van een normale adolescentie. Dat maakt dat de diagnose niet meteen wordt gesteld.

De eerste specifiekere verschijnselen treden op na een voor de patiënt stresserend gebeuren (ongeval, zwangerschap, ruptuur…). In die fase is angst het belangrijkste symptoom, naast slapeloosheid, concentratiemoeilijkheden en agitatie.
Schizofrenie is eigenlijk geen genetische ziekte, maar er is toch een zekere genetische aanleg (transmissie van vatbaarheidsgenen).

Een erkende behandeling, die aandachtig moet worden gevolgd

Antipsychotica hebben een omwenteling teweeggebracht bij de behandeling van schizofrenie. Ze verbeteren de klinische toestand van de patiënten en verlagen het aantal recidieven. De nieuwe antipsychotica veroorzaken veel minder bijwerkingen. Antipsychotica moeten echter worden gecombineerd met niet-farmacologische behandelingen om de therapietrouw en de beleving van de patiënten te verbeteren en om psychosociale deficits te corrigeren. We spreken in dat geval van cognitieve remediëring, sociale en professionele reïntegratie en versterking van de sociale vaardigheden.

Schizofrenie is een vrij frequente geestesziekte. Ongeveer 1% van de mensen zal voor de leeftijd van 45 jaar schizofrenie ontwikkelen. Schizofrenie komt even vaak voor bij mannen als bij vrouwen.

Share on Facebook1Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn0Pin on Pinterest0Email this to someone

Articles similaires