De menopauze en u - Verrijkende fase of verplichte kost? - VivaGezond

De menopauze en u – Verrijkende fase of verplichte kost?

This post is also available in: Frans

Wat weten Belgische vrouwen ouder dan 45 over de menopauze? Hoe gaan ze ermee om?

Wat is hun perceptie van de impact van deze levensfase, die tegenwoordig meer dan een derde van het leven van een vrouw vertegenwoordigt? Hoe vangen artsen samen met hen de aspecten van deze fase op en wat zijn de gebruikelijke behandelingen en de tevredenheidsgraad daarover? (Een) veelomvattende vra(a)g(en) waarop een enquête een antwoord probeert te formuleren. De enquête werd uitgevoerd bij 696 Belgische vrouwen van 45 tot 60 jaar, onder toezicht van de Belgische Vereniging voor Menopauze en dankzij de steun van de firma Abbott.

De eerste, schijnbaar eenvoudige vraag – “Heeft u al horen praten over de menopauze?” – leverde al heel wat belangrijke informatie op. Vrijwel alle vrouwen (98%) hebben er al over gehoord, maar definiëren de menopauze op uiteenlopende manieren:
– iets meer dan de helft van de vrouwen (54%) verwijst naar het uitblijven van de regels;
– één vrouw op vier (29%) vermeldt de veranderingen in de hormoonconcentraties;
– minder frequent worden ook het verlies van vruchtbaarheid (21%), het uitblijven van de eisprong (16%) en de aanwezigheid van warmteopwellingen of opvliegers (14%) aangehaald als mogelijke definities van de menopauze.

Het is echter verrassender om te ontdekken dat voor 61% van de bevraagde vrouwen de menopauze slechts een tijdelijke fase is: 17% definieert de menopauze als een periode die slechts 1 tot 2 jaar duurt; 44% vermeldt een duur van 3 tot 5 jaar.

In die context herinnerden de professoren Axelle Pintiaux (Universiteit van Luik), Serge Rozenberg (Sint-Pietersziekenhuis, Brussel) en Herman Depypere (Universiteit van Gent) er in naam van de Belgische Vereniging voor Menopauze (die opdracht voor de enquête gaf) aan dat: “De menopauze wordt gekenmerkt door een onomkeerbaar (en dus definitief) stilvallen van de ovariële functie en dus het einde van de vruchtbare periode. Het is dus een fysiologische situatie die doorgaans begint na 50-jarige leeftijd en de rest van het leven van een vrouw doorgaat.”

Is consulteren noodzakelijk? Wie? En wanneer?

Dit gebrek aan kennis over de menopauze is een beetje verbazend. We weten dat slechts 37% van de vrouwen dit aspect van hun leven heeft besproken met een arts voordat ze menopauzegerelateerde symptomen vertonen. Diegene die er al over gesproken hadden, deden dat meestal spontaan (in 82% van de gevallen) en met hun gynaecoloog (68% van de gevallen) of huisarts (54% van de gevallen).

Zodra de symptomen verschijnen, wachten vrouwen gemiddeld 4,5 maand alvorens te ‘reageren’: 34% praat erover met haar huisarts en 39% met een specialist. Concreet vertaalt deze houding zich in 62% van de gevallen in een diagnose van menopauze, die meestal wordt gesteld op basis van een bloedonderzoek. Het zijn overigens zeer logischerwijze de vrouwen die er van tevoren over hadden gepraat met hun arts, die het snelst consulteren.

Die consultatie vertaalde zich in de meeste gevallen in een begripvolle ontvangst en de verstrekking van relevante informatie door de arts. Na consultatie schreven de artsen hormonen voor – in 33% van de gevallen voor de huisartsen en in 54% van de gevallen voor specialisten – of behandelingen die zonder voorschrift verkrijgbaar zijn (respectievelijk 27% en 13% van de gevallen). “Het is frappant om in deze enquête vast te stellen dat ongeveer één op de vijf vrouwen het door de geconsulteerde arts geformuleerde advies niet opvolgde, behalve wanneer een vrij verkrijgbaar geneesmiddel werd voorgeschreven.

Dit komt waarschijnlijk omdat ze bang zijn van hormonen en de mogelijke voordelen of beperkingen van het gebruik ervan niet goed kennen”, aldus de experts van de Belgische Vereniging voor Menopauze.

Wat deden de vrouwen die niet consulteerden? De antwoorden lopen sterk uiteen: opzoeken van informatie (op het internet) in 34% van de gevallen, informatie vragen aan een familielid (13%), inlichtingen inwinnen bij een apotheker (9%)…

Is behandeling noodzakelijk? Wanneer? Hoe?

“De menopauze wordt enkel behandeld als er symptomen zijn en die symptomen een probleem vormen”, aldus de experts. Wat zijn die symptomen, en wat is de impact ervan? Vermoeidheid, spier- en/of gewrichtspijn en opvliegers staan duidelijk in de top 3 van de door vrouwen in menopauze aangehaalde symptomen, meer in het bijzonder omdat het de symptomen zijn die de grootste impact op hun dagelijkse leven hebben. “Maar we mogen ook de slaapstoornissen, de stemmingsschommelingen en de prikkelbaarheid, de afname van het libido, al dan niet gerelateerd aan vaginale droogheid, de concentratiestoornissen en de urinewegproblemen niet vergeten…”

De menopauze had een negatieve impact op de fysieke capaciteiten van 41% van de vrouwen en op het uiterlijk van 38% van de vrouwen. Hun seksleven was verstoord in één op de drie gevallen en hun geestelijke gezondheid in één op de vier gevallen (depressie, angst…).
Tot slot is 22% van de bevraagde menopauzale vrouwen ontevreden over haar levenskwaliteit als gevolg van de symptomen van de menopauze.

In die omstandigheden is het jammer om vast te stellen dat slechts één op de twee vrouwen (53%) een behandeling volgt, ongeacht welke. De frequentst gevolgde ‘behandelingen’ zijn lichaamsbeweging (30%), het vermijden van stresserende situaties (20%), het gebruik van vaginale crèmes tegen de vaginale droogheid (18%) en hormonale behandelingen (eveneens 18%). In zeldzamere gevallen gebruiken vrouwen fytotherapie, soja-eiwitten, hormonale anticonceptie, relaxatietechnieken… met een globale tevredenheidsgraad van 7,1 tot 8,3 op een schaal van 1 tot 10.

Hormonen jagen angst aan, meer in het bijzonder wegens het risico op borstkanker (25% van de vrouwen) of het risico op een infarct (34%), “terwijl we ondertussen weten dat het cardiovasculaire risico niet bestaat als de hormonale behandeling wordt genomen als er symptomen zijn (en niet preventief), vanaf het begin van de menopauze (en niet lang daarna), voor een duur die beperkt blijft tot de aanwezigheid van de symptomen en in de laagst mogelijke dosis”, signaleert prof. Serge Rozenberg. “Hormonale behandeling werkt overigens ook het best tegen de opvliegers”, vult prof. Herman Depypere aan. “Bovendien hebben de hormonen een interessant preventief effect tegen osteoporose als gevolg van de menopauze, hoewel ze niet enkel daarvoor moeten worden genomen. Voor osteoporose bestaan immers andere therapeutische opties.”

Wat te onthouden?

Door te praten met een arts voordat symptomen optreden, kan worden geanticipeerd op de symptomen en kunnen ze zo snel mogelijk, vanaf het moment dat ze verschijnen, optimaal worden behandeld. Op die manier kan de negatieve impact van de menopauze op de levenskwaliteit worden verminderd of zelfs tot nul worden herleid.

Share on Facebook0Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn0Pin on Pinterest0Email this to someone

Articles similaires