Hebben wij een tekort aan selenium? - VivaGezond

Hebben wij een tekort aan selenium?

Oligo-elementen, antioxidanten en andere vitaminen en mineralen zijn het onderwerp van gesprek. Sommige zijn belangrijker dan andere. Selenium is minder bekend maar de Belgische bevolking zou er een aanzienlijk tekort aan hebben. Een klein overzicht van de troeven en beperkingen van deze levensbelangrijke voedingsstof. 

Selenium, een levensbelangrijk element

Selenium heeft een oxidatieremmende werking. Het bestrijdt dus de vrije radicalen, ware vijanden van onze cellen die een rol spelen bij de veroudering ervan. We vermoeden sterk dat de inname van selenium gepaard gaat met een daling van het risico op cardiovasculaire ziekte en kanker. We hebben het dan over de oxidatieremmende eigenschappen van selenium, maar dat is zeker niet de enige rol die deze stof in het lichaam speelt. Het element is immers onmisbaar voor de aanmaak van tal van enzymen, katalysatoren of versnellers van chemische reacties in ons lichaam. Tussen 20 en 40 van deze enzymen hebben selenium nodig om te kunnen functioneren. We vinden ze in de hersenen, de huid, de nieren, de darmen,…

Selenium draagt ook bij tot de aanmaak van schildklierhormonen en komt voor in de samenstelling van de specifieke eiwitten van spermatozoïden en van de prostaat.

Het speelt bovendien een essentiële rol in ons immuunsysteem. Deze eigenschap van selenium is een onmisbare bondgenoot bij de bestrijding van winterinfecties bijvoorbeeld.

Hoeveel selenium hebben we nodig?

De behoeften aan selenium variëren op basis van leeftijd en levensperiode. Ze stijgen naarmate we ouder worden of ook bij zwangere vrouwen bijvoorbeeld. De internationale aanbevelingen beogen een dagelijkse inname van selenium tussen 50 en 200µg. In België wordt vandaag een inname van 70µg/dag aanbevolen. “Omdat selenium ruimschoots aanwezig is in onze voeding,” legt professor Nève uit, “zouden we denken dat onze voedingsgewoonten ons een voldoende inname garanderen. Maar dat is helemaal niet het geval!” 

De seleniuminname hangt af van de samenstelling van de bodem en varieert erg volgens de geografische zone. Er werd aangetoond dat de seleniuminname in Europa aanzienlijk is gedaald. Die daling is voornamelijk te wijten aan de hogere consumptie van Europese granen, terwijl we vroeger seleniumrijke Amerikaanse granen aten. De industriële verwerking van brood en de verminderde absorptie van selenium door planten door zure regen en bemesting met kunstmeststoffen dragen ook bij tot een lager seleniumgehalte in deze voedingswaren.

Welke risico’s houdt een seleniumtekort in?

Het belang van een evenwichtige, gevarieerde, kleurrijke voeding rijk aan antioxidanten, en vooral aan selenium, is nu bevestigd: deze voedingsstoffen helpen actief bepaalde pathologieën te voorkomen. In verschillende studies werd het belang van selenium aangetoond voor de preventie van kanker en voor cardiovasculaire bescherming. Een groot onderzoek waarin het antikankereffect wordt bestudeerd, is nog aan de gang.

“We hopen,” zegt prof. Nève, “dat onze hoge verwachtingen van deze stof worden ingelost. Vandaag lijkt het nog onmogelijk om de grenzen van de maximale levensverwachting te verschuiven door meer antioxidanten te eten. In tal van wetenschappelijke en klinische studies is echter voldoende bewijs geleverd dat ons aanmoedigt om meer vitamines C en E en zink, selenium en andere antioxidanten in te nemen via een evenwichtige voeding. De stijgende levensverwachting bevestigt de noodzaak van deze preventie.”

En wat met voedingssupplementen?

Om de dagelijks aanbevolen dosis te bereiken, kunnen we een voedingssupplement met selenium overwegen, maar dat kan in geen geval een evenwichtige voeding vervangen. Professor Nève benadrukt evenwel dat supplementatie een oplossing kan zijn voor risicopersonen die een hoge seleniuminname nodig hebben door hun levensstijl: rokers, zware alcoholdrinkers, mensen met slechte voedingsgewoonten, oude mensen, mensen die een dieet volgen.

We kunnen de voeding aanvullen met farmaceutische samenstellingen, die beschermende voedingselementen bevatten in de juiste voedingshoeveelheden. Deze aanpak geeft de grens aan tussen voeding en geneesmiddelen en rechtvaardigt ongetwijfeld neologismen als ‘alicament’ of ‘nutricijn’. Zagen we in de winkel al geen met selenium verrijkte functionele levensmiddelen, zoals eieren met selenium?

Combinaties van antioxidanten

Als uw arts of apotheker u selenium aanbeveelt, zal dat heel vaak gecombineerd zijn met andere antioxidanten, allemaal in voedingsdosissen. We kennen immers de beschermende effecten van bepaalde essentiële micronutriënten zoals vitamines (A, C, E, carotenoïden) en oligo-elementen (selenium en zink), maar ook van andere voor de mens essentiële bestanddelen (polyfenolen, carotenoïden), die allemaal oxidatieremmende eigenschappen bezitten.

Al deze benaderingen, van beschermende voeding tot voedingssupplementen, willen mensen een betere levenskwaliteit bieden. Na de aanzienlijke vooruitgang in de behandeling van ziekten is het nu tijd voor preventie. Voeding speelt daarin een grote rol.

 

Een gesprek met Jean Nève, hoogleraar aan de ULB

Share on Facebook0Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn0Pin on Pinterest0Email this to someone

Articles similaires