Jongeren en internet: cyberpesten, internetverslaving en oplossingen - VivaGezond

Jongeren en internet: cyberpesten, internetverslaving en oplossingen

This post is also available in: Frans

Dit is het vervolg van het artikel “Jongeren en internet: gedrag en risico“.

Cyberpesten

Heidi Vandebosch: “Cyberpesten is, net zoals klassiek pesten, een vorm van agressief gedrag dat bewust, kwetsend en repetitief is en gericht op een slachtoffer dat zich moeilijk kan verdedigen. Aangezien jongeren de online wereld beschouwen als een verlengstuk van de offline wereld, gaat het pesten er gewoon door. Het traditionele onderscheid tussen verbaal, fysiek, sociaal en indirect pesten kunnen we doortrekken voor cyberpesten.

Iemand beledigen of bedreigen kan namelijk ook via een SMS- of chatbericht. Fysiek pesten kan zich vertalen in het met opzet doorsturen van een computervirus, iemand massaal de-frienden is dan weer een voorbeeld van sociaal pesten. Indirect cyberpesten tenslotte, waarbij men iemand achter zijn rug schade berokkent, kan door gênante foto’s of filmpjes op het net te plaatsen.”

Cyberpesten beperkt zich in tegenstelling tot klassiek pesten niet tot de school of de jeugdclub en de dader denkt anoniem te kunnen opereren. Dit maakt dat men als slachtoffer nergens meer veilig is, ook thuis niet. Door het feit dat men via internet enorm veel mensen kan bereiken, krijgt het slachtoffer de indruk belachelijk gemaakt te worden voor de hele wereld.

Internetverslaving

Huub Boonen: “In principe kan iedere jongere verslaafd geraken aan internet, maar bepaalde groepen lopen een groter risico. Jongeren die niet goed mee kunnen in de offline wereld, die moeilijker aansluiting vinden met hun leeftijdsgenoten of die last hebben van psychische stoornissen zoals depressie of angst, zullen zich veiliger voelen in de online wereld aangezien ze deze zelf kunnen aanpassen aan hun noden en capaciteiten. Meer nog, games passen zich zelfs automatisch aan de mogelijkheden van de speler aan zodat het steeds spannend en aantrekkelijk blijft.”

Vrijetijdsbesteding die volledig gericht is op internetgebruik, herhaaldelijke opmerkingen van vrienden en familie in verband met overmatig internetgebruik, het niet-naleven van afspraken en verwaarlozen van hobby’s, en het uitstellen van schoolwerk kunnen wijzen op verslaving. Ondanks pogingen om te verminderen, slaagt de jongere er niet in om de online tijd af te bouwen. Conflicten met de onmiddellijke omgeving en slaaptekort zijn veelvoorkomende klachten.

De weg terug

Slachtoffers van cyberpesten kunnen er vaak moeilijk mee omgaan. Ze durven niets te zeggen tegen ouders of leerkrachten en proberen zelf een oplossing te vinden, meestal niet de meest ideale. Soms gaan ze zelfs terug pesten. Men ziet een relatie tussen cyberpesten en depressie, een lager zelfbeeld en stress. In extreme gevallen kan het zelfs leiden tot zelfmoord. Vaak merkt men dat jongeren op school slechter gaan presteren. Het internet kan hier ook worden ingeschakeld als remedie.

Heidi Vandebosch: “Op dit moment werken we aan de ontwikkeling van een online interventietool die zich hoofdzakelijk richt op de doelgroep van 13- tot 15-jarigen (voor meer informatie zie: www.friendlyattac.be). De tool zal gebruikmaken van persoonlijke gegevens (foto’s, connecties…) op social network sites om gepersonaliseerde ervaringen als dader, slachtoffer of bijstaander van cyberpesten te simuleren. Jongeren kunnen reageren op deze levensechte cyberpestsituaties en krijgen aangepaste feedback op hun handelingen (in de veilige elektronische (leer)omgeving). Op die manier wil de tool bv. de kennis over de negatieve gevolgen van cyberpesten verhogen, gepaste copingreacties aanleren… en uiteindelijk (de impact van) cyberpesten doen afnemen.”

Door te praten met het kind over zijn internetgebruik en online wereld kan de ouder beter zicht krijgen op de personen en invloeden waarmee het kind online in contact komt. De jongere voelt dat de ouders geïnteresseerd zijn in zijn online activiteiten en dit maakt het gemakkelijker om afspraken te maken omtrent frequentie van internetgebruik en te vermijden websites.

Huub Boonen: “Jongeren die bij ons op begeleiding komen, zitten meestal in een continu conflict met hun omgeving. We proberen motiverend te werken op het tempo van de jongere met de nadruk op de uitbreiding van sociale activiteiten in een offline context. We leren de jongere om controle te krijgen over hun eigen computergebruik. Het is belangrijk om te werken met kortetermijndoelstellingen om de beloning niet te lang uit te stellen: oude activiteiten opnemen, mensen opzoeken die verwaarloosd werden… Vaak betrekken we ook de ouders in de begeleiding om de sfeer thuis uit een negatieve spiraal te halen.”

Johan De Neve, op basis van een gesprek met
Heidi Vandebosch (Universiteit Antwerpen) en
Huub Boonen (CAD Limburg)

Share on Facebook0Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn0Pin on Pinterest0Email this to someone